Oyun sunucusunda yedekleme düzeni: ne yedeklenir, ne sıklıkla alınır, nerede saklanır?

Yedekleme planının tek gerçek ölçüsü şudur: bir arıza anında kaç saatlik ilerlemeyi geri getiremeyeceğinizi baştan kabul ediyorsunuz. Bu süre belirlendiğinde neyin yedekleneceği, hangi aralıkla alınacağı ve nerede saklanacağı da büyük ölçüde belli olur. Sunucu sahipleri soruyu çoğunlukla tersten kurar, önce bir yedek alma yöntemi seçer, kaybedilebilir süreyi hiç konuşmaz ve arıza günü ellerinde birkaç gün öncesine ait tek bir kopya kalır.

Veri kaybı her zaman disk arızası gibi tek bir olaydan gelmez. Pratikte karşılaşılan nedenler daha çeşitlidir: yanlış komutla silinen bir dünya klasörü ya da veritabanı tablosu, kayıt dosyasını bozan hatalı bir eklenti güncellemesi, yazma işlemi sürerken kapanan sunucunun geride bıraktığı yarım dosya, sürüm geçişinden sonra açılmayan bir harita. Bunların ortak yanı, hepsinin geri alınabilir olmasıdır. Yeter ki geri alınacak bir kopya bulunsun.

Kaybedilebilir süreyi belirlemeden yedek aralığı seçilemez

Yedekleme kararının çıkış noktası depolama alanı değil tolerans. Kendinize tek bir soru sorun: sunucu şu anda geri dönülemez biçimde bozulsa, oyuncuların en son hangi ana dönmesi kabul edilebilir. Cevap bir hafta ise haftalık bir yedek işi görür. Cevap bir saat ise haftalık yedek kurtarma anında zaten kabul edilemez bir kayıp bırakmış olur.

Bu eşik teknik bir sayı değil, topluluğun emeğiyle ilgili bir karardır. Bir survival dünyasında kaybedilen şey birkaç saatlik kazma işidir; envanterini, arazisini ve ekonomik birikimini kaybeden bir roleplay oyuncusu ise çoğu zaman geri dönmez. Eşiği belirleyen de bu fark.

Ne yedeklenir: dünya dosyası listenin yalnızca ilk maddesi

Yedek denince akla önce dünya veya kayıt klasörü gelir, ancak tek başına dünya dosyasıyla sunucuyu eski haline getiremezsiniz. Geri yükleme sonrasında oyuncuların aynı sunucuya döndüğünü hissetmesi için şu kalemlerin birlikte durması gerekir:

• Dünya veya kayıt klasörü: haritanın kendisi, yapılar ve oyuncu verisi
• Sunucu yapılandırma dosyaları: port, slot, oyun kuralları ve başlangıç parametreleri
• Eklenti ve mod klasörleri, ayrıca bu eklentilerin kendi ayar ve veri dosyaları
• Veritabanı: ekonomi, izin sistemi, envanter veya karakter verisi bir veritabanında tutuluyorsa yedeğin en kritik parçası burasıdır
• Yetki ve erişim listeleri: yönetici hesapları, beyaz liste ve yasaklı oyuncu kayıtları
• Sürüm bilgisi: sunucu yazılımının sürümü ile kurulu eklentilerin sürümleri, yanına yazılmış düz bir not olarak

Son madde en çok atlananıdır. Aylar önceki bir dünya dosyasını bugünkü kurulumun üzerine açarsanız harita gelir ama eklentiler açılmayabilir; hangi sürümle çalıştığınızı bilmeden geri yükleme yarım kalır.

FiveM tarafında liste biraz daha uzar. Saganetwork fivem server üzerinde yürüyen bir roleplay kurgusunda karakter ve ekonomi verisi genellikle ayrı bir veritabanında durur, kaynak klasörü ise sunucu dosyalarının içindedir. Bu ikisi farklı zamanlardan yedeklenirse geri yükleme tutarsız bir tabloya dönüşür: karakterler bir gün önceki paralarıyla, kaynaklar ise bugünkü yapılandırmayla açılır. Aynı yedek anında alınmaları bu yüzden önemlidir.

Ne sıklıkla alınır ve hangi anlarda fazladan yedek gerekir

Aralık, ilk bölümdeki eşikten türetilir. Kabul edilebilir kayıp ne kadarsa iki yedek arasındaki süre ondan uzun olamaz. Aşağıdaki eşleme bir kural listesi değil, kendi eşiğinizi aralığa çevirmenin kısa yolu:

Takvime bağlı yedeğin yanında bir de olaya bağlı yedek vardır. Sürüm değiştirmeden, yeni bir eklenti veya mod paketi kurmadan, büyük bir yapılandırma değişikliğine girmeden ve kalabalık bir etkinlik öncesinde tam yedek alın. Bunlar kaybın en olası olduğu anlardır ve maliyeti birkaç dakikadır. Riskli değişiklikten hemen önce yedek almak ayrı bir hazırlık da gerektirmez; sürüm değiştirici, plugin ve modpack kurulumu ile yedekleme Saganetwork’ün oyun yönetim panelinde aynı arayüzde toplanır, mod tarafında da Forge, CurseForge ve Fabric yapıları desteklenir.

Yedek nerede durmalı

Yedeği sunucunun kendi diskinde bırakmak en kolay yoldur ve en sık yapılan hata da budur. Sunucuyu etkileyen olayların çoğu aynı diskteki kopyayı da etkiler: yanlışlıkla silinen bir klasör, bozulan bir dosya sistemi veya erişimini kaybettiğiniz bir hesap, yedeği de yanına alır. Uzun süredir kullanılan pratik basit: birden fazla kopya tutun, kopyaları tek bir yerde toplamayın ve en az bir kopyayı sunucunun dışında saklayın.

Sunucunun dışı çoğu topluluk için abartılı bir altyapı anlamına gelmez. Panelin dosya erişimiyle indirilip kendi bilgisayarınızda ve ikinci bir depolama alanında tutulan haftalık bir tam yedek, tek kopyalı bir düzenden belirgin biçimde güçlüdür. Panelde tam erişim FTP bulunduğu için yedeğin sunucudan çıkarılması ek bir araç da istemez.

Sunucu dışında kopya tutmanın az konuşulan bir nedeni daha var: hesabın kendisi. Ödemesi yapılmayan sunucu Saganetwork tarafında üçüncü günde siliniyor. Tatile denk gelen bir ödeme gecikmesi yalnızca sunucuyu değil, o sunucuda duran tek yedeği de kapsar. Barındırma tarafı sağlam olabilir, sunucular Vodafone Veri Merkezi’nin kurumsal altyapısında barındırılmaktadır, ama hiçbir altyapı sizin ödeme takviminizi ya da yanlışlıkla sildiğiniz klasörü telafi etmez. Yedeğin sunucudan bağımsız durmasının nedeni budur.

Geri yüklenmemiş yedek doğrulanmış sayılmaz

Bir yedeğin çalıştığını yalnızca geri yükleyerek bilirsiniz. Arşivin boyutu makul görünse bile içindeki dünya klasörü yarım kopyalanmış, veritabanı dökümü yazma sırasında kesilmiş olabilir. Düzeni kurduktan sonra bir kez şu denemeyi yapın: sunucuyu durdurun ya da ayrı bir kurulum üzerinde çalışın, en son yedeği açın, sunucuyu başlatın ve üç şeye bakın. Dünya doğru noktadan açılıyor mu, eklentiler hata vermeden yükleniyor mu, oyuncu verisi ile ekonomi tabloları yerinde mi.

Bu deneme aynı zamanda geri yüklemenin ne kadar sürdüğünü gösterir. Yedeğin var olması ile sunucunun kısa sürede tekrar açılabilmesi farklı şeylerdir; süreyi önceden bilmek, arıza günü oyunculara ne söyleyeceğinizi de belirler.

Yedeği işe yaramaz hale getiren hatalar

• Sunucu çalışırken ve dünya diske yazarken kopyalamak. Minecraft tarafında yedekten önce kayıt işlemini durdurup diske yazdırmak, en temizi ise sunucuyu kısa süreliğine kapatmaktır
• Tek bir yedek dosyasının üzerine her seferinde yazmak. Bozulma fark edilmeden yedeklenirse elinizde yalnızca bozuk kopya kalır, birkaç kuşak saklamak bunu önler
• Dünyayı yedekleyip veritabanını atlamak. Roleplay ve ekonomi kurgularında asıl değer veritabanındadır
• Yedeği sunucunun kendi diskinde bırakmak ve ikinci bir kopya tutmamak
• Sürüm ile eklenti listesini not etmemek, böylece geri yüklenen dünyanın hangi kurulumla eşleştiğini bilmemek
• Yedeğin alındığını varsayıp hiç bakmamak. Dosyanın gerçekten oluştuğunu ve boyutunun beklenen aralıkta kaldığını ara ara kontrol etmek yeterlidir

Eşiği kendi sunucunuza göre belirlemek

Bu düzenin herkese uyan tek bir kurulumu yok. İki kişiyle oynanan bir survival dünyası ile karakter ekonomisini veritabanında tutan bir roleplay sunucusu ne aynı sıklığı ne de aynı saklama yerini gerektirir; ölçüyü, topluluğunuzun kaybı ne kadar taşıyabildiği belirler. Eşiğinizi tek cümleyle yazın, yedeklenecek kalem listesini ona göre daraltın ve düzeni kurduğunuz hafta bir kez geri yükleyerek çalıştığını görün. Yedekleme, işe yaradığı gün dışında hiç fark edilmeyen tek sunucu işidir.